top bottom
آشنایی با سوپاپ خودرو

آشنایی با سوپاپ خودرو

موتور خودرو‌های درون‌سوز بدون توجه به مدل، سال ساخت و فناوری آن‌ها برای کارکرد درست به سوپاپ‌ها وابسته هستند. سوپاپ خودرو بخش‌های مختلفی دارد که در مقاله‌های بعدی به طور مفصل به آن‌ها می‌پردازیم اما در این مقاله مروری بر سوپاپ خودرو خواهیم داشت.

مرکز آموزش گروه GISP | ۱۳۹۸/۰۵/۰۳

سوپاپ موتور که در انگلیسی با نام Valve (والو) شناخته می‌شود قطعه‌ای فلزی با ساقه بلند و بخش پایینی مسطح است که وظیفه کنترل جریان سیال (هوا یا دود) را در موتور خودرو بر عهده دارد. بد نیست بدانید کلمه سوپاپ کلمه‌ای فارسی نیست و از واژه Soupape فرانسوی می‌آید.

وظیفه سوپاپ چیست؟

در فرایند‌های کاری موتور خودرو، سوپاپ‌ها وظیفه کنترل ورود هوا و سوخت به موتور و خروج دود را بر عهده دارند. طی کارکرد موتور، لازم است پس از وارد شدن مخلوط سوخت و هوا و در مرحله تراکم، راه ورودی بسته شود تا موتور بتواند مخلوط را متراکم کند. از سوی دیگر پس از انفجار لازم است راه خروجی دود باز شود تا موتور بتواند دود حاصل از اشتعال را تخلیه کند. باز و بسته شدن این مسیر‌ بر عهده سوپاپ‌ها است.

سوپاپ‌ها معمولا در سرسیلندر موتور نصب می‌شوند و وظیفه باز و بسته شدن آن به‌طور عمومی بر عهده میل بادامک یا میل سوپاپ است.

چگونه سوپاپ دود و هوا را تشخیص دهیم؟

موتور خودرو بدون توجه به تعداد سوپاپ، دو نوع سوپاپ شامل سوپاپ دود و سوپاپ هوا دارد. این دو سوپاپ هر چند به طور کلی شبیه به هم هستند اما تفاوت‌هایی دارند که از ظاهر آن‌ها مشخص است و برای تعمیر موتور خودرو و یا خرید سوپاپ باید این تفاوت را در نظر گرفت. مهمترین تفاوت ظاهری سوپاپ‌های خودرو در ابعاد آن‌ها است؛ بخش پایینی (نعلبکی یا بشقابک) سوپاپ دود معمولا کوچک تر از سوپاپ هوا است و در عوض ساق ضخیم تری دارد. البته اگر سوپاپ بر روی خودرو بسته شده باشد تشخیص آن آسان تر است و سوپاپی که در سمت منیفولد هوا است، سوپاپ هوا خواهد بود.

خرابی‌های سوپاپ

سوپاپ خودرو بخش‌های مختلفی دارد که در مقاله‌های بعدی به آن‌ها خواهیم پرداخت و خرابی هر یک از آن‌ها می‌تواند باعث خرابی سوپاپ خودرو شود. به عنوان نمونه لقی گاید سوپاپ، خرابی سیت سوپاپ، خرابی اسبک و یا خرابی فنر سوپاپ می‌تواند باعث کارکرد نامناسب سوپاپ شود اما در کنار این‌ها سایش، خوردگی و تاب برداشتن سوپاپ هم از جمله خرابی ها است که مستقیما به سوپاپ خودرو مرتبط بوده و البه بخشی از آن ها به جنس نامناسب سوپاپ باز می‌گردد.

چگونه سوپاپ اصل را تشخیص دهیم؟

سوپاپ خودرو هر چند جزو قطعات مصرفی نیست اما به مرور و در اثر گرمای داخلی موتور ممکن است آسیب ببیند. به علاوه در بعضی از خودرو‌ها پاره شدن تسمه تایم باعث آسیب به سوپاپ‌ها می‌شود و لازم است سوپاپ خودرو تعویض شود. تشخیص سوپاپ خودرو اصلی و سوپاپ خودرو غیر اصلی مانند تشخیص هر قطعه یدکی اصل دیگر دشوار است. ظاهر سوپاپ‌های غیر اصلی دقیقا مانند قطعه اصلی است و تشخیص تفاوت آن‌ها حتی برای مکانیک‌ها دشوار است. سوپاپ خودرو و به ویژه سوپاپ دود به دلیل آنکه به طور پیوسته در گرمای زیاد موتور هستند و دائماً ضربات میل سوپاپ بر آن‌ وارد می‌شود، تحت تنش و فشار زیادی هستند و یک سوپاپ غیر اصلی به سرعت حین کارکرد موتور خراب شده و هزینه زیادی را برای باز کردن سرسیلندر و تعویض سوپاپ‌ها به مالک تحمیل می‌کند.

ظاهر سوپاپ‌های اصلی و غیر اصلی کاملاً مشابه است اما جنس مواد به کار رفته در آن‌ها متفاوت است. سوپاپ‌ها از آلیاژ ویژه‌ای از فولاد ساخته می‌شوند و در کنار آن از مقادیر کمی از سیلیس، نیکل، کروم و سایر فلزات هم در ترکیب آن‌ها استفاده می‌شود. در مقابل اما سوپاپ‌های غیر اصلی از آلیاژ‌های ارزان قیمت و ضعیف استفاده می‌کنند و به همین دلیل پس از نصب و مدتی استفاده، به مرور دچار خوردگی شده و یا بخش پایینی آن تاب بر می‌دارد که در نهایت عمل آب بندی سیلندر را به خوبی انجام نخواهند داد و شاهد افت توان موتور و صدای سوپاپ‌ها خواهید بود.

سوپاپ اصل را از کجا بخریم؟

برای خرید قطعه اصلی باید به سراغ فروشندگان معتبر قطعات یدکی خودرو بروید و قطعات عرضه شده توسط آن‌ها را تهیه کنید. گروه GISP عرضه کننده قطعات یدکی خودرو، با کیفیت و استاندارد قطعات شرکتی خودرو است که تمام انواع قطعات یدکی خود را از تولید کنندگان مورد تایید خودروسازان تهیه می‌کند. شما به راحتی می‌توانید قطعات یدکی ایران خودرو و سایپا را در بسته بندی‌های گروه جی آی اس پی و از شبکه نمایندگی‌های این شرکت تهیه کنید.

 

آخرین مطالب آموزشی

فشنگی روغن و اهمیت آن در سلامت موتور
روغن موتور و روغن‌کاری قطعات نقش حیاتی در کارکرد درست موتور خودرو بر عهده دارد و وظیفه کنترل این موضوع تا حد زیادی بر عهده بخشی با عنوان فشنگی روغن است، قطعه‌ای کوچک ولی حیاتی که می‌تواند با اخطار به موقع، مانع از آسیب به بخش‌های مختلف موتور شود.
واشر سرسیلندر؛ مانع خروج سوخت و هوای درون سیلندر
درون موتورهای چهار زمانه سیالات مختلفی از سوخت و هوا گرفته تا روغن و آب یا خنک کننده گردش دارند که نیاز است به نحوی از تداخل این مواد با یکدیگر جلوگیری شود تا موتور بتواند کار خود را به درستی انجام دهد. یکی از قطعاتی که بدین منظور استفاده می شود واشر سرسیلندر است که برخلاف ظاهر ساده و سبک خود دارای وظیفه ای حیاتی در موتور خودرو است.
شناخت پیستون و دلایل خرابی آن
در فرآیند کاری موتور و در زمانی که عمل انفجار مخلوط سوخت و هوا روی می‌دهد، به دلیل بسته بودن بخش بالایی محفظه توسط سرسیلندر، باید بخشی وجود داشته باشد که بتواند با حرکت در سیلندر، نیروی تولید شده را به حرکت تبدیل کند.
هرزگرد و دلایل خرابی آن
برای اینکه اعضای موتور به‌صورت هماهنگ با هم کار کنند و بتوانند از قدرت تولیدی موتور بهره ببرند، تسمه‌ها کار انتقال قدرت بین میل‌لنگ و دیگر اجزا را انجام می‌دهند.
مرز روغن‌کاری و روغن‌سوزی
به‌‎ازای هر یک‌بار چرخیدن میل لنگ، همه سیلندرها یک‌بار بالا و پایین می‌روند و به‌اصطلاح 4 عمل اصلی (مکش، تراکم، احتراق و تخلیه) انجام می‌شود. در دور ارام موتور (معمولا 1000 دور در دقیقه در اکثر خودروها) این فرآیند در هر دقیقه 1000 بار تکرار می‌شود و در دورهای بالاتر با همین نسبت افزایش پیدا می‌کند.
Preloader